Posiłek przed treningiem ma dwa zadania: dać ci paliwo na wysiłek i nie przeszkadzać w czasie ćwiczeń. Ile i co zjeść, zależy przede wszystkim od tego, ile czasu zostało do treningu, jak długi i intensywny będzie wysiłek oraz jak dobrze znosisz jedzenie tuż przed ruchem.
Kiedy jeść przed treningiem
| Czas do treningu | Co zjeść | Przykłady |
|---|---|---|
| 2–4 godziny | Pełny posiłek: węglowodany, białko, warzywa, umiarkowanie tłuszczu | Ryż z kurczakiem i warzywami; makaron z chudym sosem mięsnym; kasza z jajkami i sałatką |
| 1–2 godziny | Mniejszy posiłek, mniej tłuszczu i błonnika | Owsianka na mleku z owocem; kanapki z chudym twarogiem i dżemem; jogurt z płatkami |
| 30–60 minut | Lekka, łatwostrawna przekąska, głównie węglowodany | Banan; skyr z miodem; wafle ryżowe z dżemem; koktajl mleczno-owocowy |
Przegląd Międzynarodowego Towarzystwa Żywienia Sportowego (ISSN) z 2018 roku podaje nawet dłuższy odstęp dla dużego posiłku: ok. 4–6 godzin przed wysiłkiem. Jeśli tak wcześnie jesz, dołóż przekąskę 30–60 minut przed treningiem. Jako przykład takiej przekąski autorzy podają ok. 50 g węglowodanów i 5–10 g białka.
Ile węglowodanów przed treningiem
Węglowodany uzupełniają glikogen w mięśniach i wątrobie, czyli zapas paliwa na intensywny wysiłek. Stanowisko ISSN dotyczące pory przyjmowania składników mówi, że przed intensywnym wysiłkiem trwającym ponad 90 minut zwykle zaleca się posiłki i przekąski dostarczające 1–4 g węglowodanów na kilogram masy ciała w ciągu kilku godzin przed startem.
| Masa ciała | 1 g/kg | 2 g/kg | 4 g/kg |
|---|---|---|---|
| 60 kg | 60 g | 120 g | 240 g |
| 70 kg | 70 g | 140 g | 280 g |
| 85 kg | 85 g | 170 g | 340 g |
Górne wartości dotyczą długich treningów wytrzymałościowych i zawodów. Przed godzinnym treningiem siłowym nie musisz specjalnie ładować węglowodanów – wystarczy zwykły posiłek z porcją kaszy, ryżu, makaronu, pieczywa albo ziemniaków. Dla porównania: 70 g suchego ryżu to ok. 55 g węglowodanów, a średni banan – ok. 27 g.
Ile białka przed treningiem
Białko zjedzone przed treningiem też pracuje na mięśnie – korzyści daje zarówno porcja przed wysiłkiem, jak i po nim. Typowa porcja to 20–40 g, czyli ok. 0,25–0,4 g na kilogram masy ciała: dla osoby 70 kg ok. 18–28 g, dla 85 kg ok. 21–34 g.
Aragon i Schoenfeld w przeglądzie o „oknie anabolicznym” zalecają, żeby posiłki przed i po treningu dzieliło nie więcej niż ok. 3–4 godziny. Jeśli więc jesz obiad 2–3 godziny przed treningiem, posiłek po wysiłku możesz zjeść bez pośpiechu. Szczegóły znajdziesz w artykule co jeść po treningu.
Przykładowe posiłki przed treningiem
Wartości są przybliżone.
| Posiłek | Kiedy | Węglowodany | Białko |
|---|---|---|---|
| 70 g ryżu (suchego), 120 g piersi z kurczaka, warzywa | 2–4 h przed | ok. 55 g | ok. 33 g |
| 80 g makaronu (suchego), sos pomidorowy, 100 g chudej wołowiny mielonej | 2–4 h przed | ok. 65 g | ok. 33 g |
| Owsianka: 60 g płatków, 250 ml mleka 2%, banan | 1–2 h przed | ok. 75 g | ok. 17 g |
| 2 kromki chleba, 100 g chudego twarogu, 20 g miodu | 1–2 h przed | ok. 55 g | ok. 25 g |
| Koktajl: 300 ml mleka lub kefiru, banan, 30 g płatków owsianych | 30–60 min przed | ok. 60 g | ok. 15 g |
| Banan i 150 g skyru | 30–60 min przed | ok. 34 g | ok. 18 g |
| 3 wafle ryżowe z 30 g dżemu | 30–60 min przed | ok. 40 g | ok. 2 g |
Osoba ważąca 85 kg może zwiększyć porcje o ok. 20%, np. 85 g ryżu zamiast 70 g i 150 g mięsa zamiast 120 g.

Przykładowy dzień z treningiem o 18:00
Tak można rozplanować jedzenie, gdy trenujesz po pracy:
| Godzina | Posiłek |
|---|---|
| 7:00 | Śniadanie: jajecznica z 3 jaj, 2 kromki chleba, warzywa |
| 10:30 | II śniadanie: skyr z owocami i płatkami owsianymi |
| 14:00 | Obiad: ryż lub kasza, porcja mięsa albo ryby, warzywa |
| 17:00 | Przekąska: banan i 150 g skyru albo kanapka z chudym twarogiem i dżemem |
| 18:00–19:15 | Trening, woda w małych porcjach |
| 20:00 | Kolacja z porcją białka, np. twaróg z pieczywem albo makaron z tuńczykiem |
Obiad o 14:00 dostarcza energii na trening, a przekąska z białkiem o 17:00 sprawia, że przerwa między jedzeniem przed treningiem i po nim wynosi ok. 3 godziny.
Przed długim treningiem i zawodami
Przy biegach, jeździe na rowerze czy meczach trwających ponad 90 minut węglowodany mają większe znaczenie. Wtedy celuj w górne wartości z tabeli (2–4 g/kg) rozłożone na posiłki w ciągu kilku godzin przed startem. Stanowisko ISSN zaleca też, by przy intensywnym wysiłku trwającym ponad godzinę przyjmować w jego trakcie ok. 30–60 g węglowodanów na godzinę, np. w postaci napoju o stężeniu 6–8% popijanego co 10–15 minut.
Przed treningiem na redukcji
Na redukcji kalorii jest mniej, więc warto je rozsądnie rozłożyć. Dobrym sposobem jest przesunięcie części dziennych węglowodanów na posiłek przed treningiem i po nim – wtedy najbardziej się przydają. Nie dokładaj jednak specjalnej przekąski „na trening”, jeśli nie jest ci potrzebna: liczy się bilans całego dnia, o czym piszemy w artykule o deficycie kalorycznym.
Trening rano na czczo
Krótki, umiarkowany trening na czczo jest w porządku, jeśli dobrze się z nim czujesz. Przy dłuższym albo bardzo intensywnym wysiłku brak jedzenia częściej odbija się na jakości treningu, więc spróbuj choć małej przekąski: banana, kilku wafli ryżowych albo szklanki koktajlu.
Ważne jest to, co dzieje się po treningu na czczo. Aragon i Schoenfeld zwracają uwagę, że gdy od ostatniego posiłku minęło więcej niż 3–4 godziny, warto po wysiłku jak najszybciej zjeść porcję białka – co najmniej 25 g.
Czego unikać tuż przed treningiem
- Dużych, tłustych posiłków. Smażone dania, pizza czy tłuste sosy długo zalegają w żołądku i mogą powodować ciężkość lub mdłości w czasie ćwiczeń.
- Dużej ilości błonnika. Strączki, kapusta czy duża miska surowych warzyw tuż przed wysiłkiem mogą wywołać wzdęcia. Zjedz je raczej w posiłku kilka godzin wcześniej.
- Przesadnej ilości jedzenia i picia. Stanowisko ISSN podkreśla, że przed startem trzeba dbać o komfort przewodu pokarmowego i nie przesadzać z ilością jedzenia ani płynów.
- Eksperymentów. Nowa odżywka, napój energetyczny czy nieznane danie najlepiej sprawdzają się w zwykły dzień, a nie przed ważnym treningiem.
Kofeina i nawodnienie przed treningiem
Kofeina to jeden z najlepiej przebadanych środków poprawiających wydolność. Według stanowiska ISSN najczęściej przyjmuje się ją ok. 60 minut przed wysiłkiem, w dawce 3–6 mg na kilogram masy ciała. To jednak dodatek, a nie konieczność – zacznij od mniejszej ilości i pamiętaj o wpływie na sen. Bezpieczne dawki opisujemy w artykule o kofeinie przed treningiem.
Zadbaj o nawodnienie jeszcze przed treningiem: pij regularnie w ciągu dnia, a nie dopiero litr wody tuż przed wyjściem. Ile płynów potrzebujesz w czasie wysiłku i po nim, przeczytasz w tekście ile wody pić.
Najczęstsze pytania
Czy można trenować zaraz po obiedzie? Lepiej odczekać ok. 2 godziny po normalnym posiłku, a po dużym, tłustym obiedzie – nawet 3–4 godziny. Po małej, lekkiej przekąsce zwykle wystarczy 30–60 minut.
Co zjeść, gdy trening jest wieczorem? Normalny obiad 2–4 godziny przed i lekka przekąska, jeśli przerwa się wydłuża. Po treningu zjedz kolację z porcją białka.
Czy przed treningiem siłowym trzeba jeść węglowodany? Nie zawsze, ale zwykle pomagają utrzymać jakość treningu, zwłaszcza gdy jest on długi lub obejmuje wiele serii. Białko i węglowodany w posiłku przed treningiem to najprostsze rozwiązanie.
Pamiętaj też o rozgrzewce przed treningiem – nawet najlepszy posiłek jej nie zastąpi.
Źródła
- International society of sports nutrition position stand: nutrient timing (Kerksick i in., 2017)
- Kerksick i in. (2018): ISSN exercise & sports nutrition review update: research & recommendations
- Aragon, Schoenfeld (2013): Nutrient timing revisited: is there a post-exercise anabolic window?
- International society of sports nutrition position stand: caffeine and exercise performance (Guest i in., 2021)